Wat worden de duurzame trends in Ethiopië?

article
published at 24-03-15, by Grensverleggers Redactie

Dat Ethiopië zijn eigen schrift, taal, klok en jaartelling heeft (In Ethiopië is het 2007) wist ik van tevoren. Sommige dingen hebben echter wat meer studie nodig als je hier als ondernemer aan de slag wilt. Zeker als je daarbij een duurzame manier van werken wilt introduceren. Ik vraag me af of ik Ethiopië ooit echt ga begrijpen.

Geschreven door Michiel Wolthuis

Laat ik er maar vanuit gaan dat dat me nooit lukt, dan kan ik me blijven verwonderen en vragen blijven stellen. Zo hoop ik me ook minder te storen aan de dingen die minder goed of efficiënt gaan.

Ik ben opgegroeid met Nederlandse normen en waarden. Tolerantie en vrijheid zijn me van kinds af aan meegegeven en ik heb nooit enige vorm van armoede of schaarste gekend. In Ethiopië laat de hongersnood van ‘84-‘86 waarin tussen de 400.000 en 1.000.000 mensen zijn overleden nog altijd zijn sporen na. Zo zal een boer niet snel het risico nemen om onze compost te gebruiken. Het staat immers niet vast wat de uitkomst zal zijn op zijn opbrengst. Ethiopiërs zijn erg risicomijdend.

Ook is Ethiopië lang van de buitenwereld afgeschermd geweest en erg conservatief; je kan het niet met andere landen in Oost-Afrika vergelijken. Innovaties in Ethiopië verlopen erg moeizaam. Eerst moeten allerlei overheidsinstanties hun goedkeuring geven en dan begint de lange weg van bureaucratische processen, overheidsspelletjes en ondoorzichtige goedkeuringen. Het is belangrijk in dit land dat je vrienden hebt. Tegen alles wat van buiten komt is een behoorlijke dosis argwaan. In tegenstelling tot bijvoorbeeld Kenia waar je ideeën en input veel sneller geaccepteerd zullen worden.

Toen ik de aflevering Digitaal Voedsel van Tegenlicht bekeek, bleek wel dat ik nu in een hele andere wereld leef dan in het Westen. In de documentaire worden verschillende trends beschreven: van verpakt en grootschalig geproduceerd voedsel in de jaren ’50 – de periode waarin de koelkast zijn intrede deed in veel huishoudens – naar ‘vers van de boer, lokaal en duurzaam geproduceerd’. In Ethiopië zijn we nog niet in de jaren ’50. Vlees is hier altijd vers want het is niet gekoeld en daardoor weet je dat de koe net geslacht is. Grootschalige voedselproductie vindt hier (nog) niet plaats; de meeste boeren hebben een halve hectare en gebruiken vee om het land te bewerken. Om de oogst veilig te stellen worden pesticiden gebruikt die in Europa al in de jaren ’50 verboden werden omdat ze zo giftig zijn.

Ik verlang hier vaak naar een grootschaliger voedselproductie. Rond mijn dorp worden namelijk alleen tomaten, ui, knoflook, groene peper, boontjes, wortels en kool geproduceerd. Andere groenten zijn hier niet verkrijgbaar. Hiervoor moet je naar de hoofdstad reizen.

Ik hoop dat in Ethiopië ook een trend ontstaat naar duurzaam geproduceerd voedsel. Zonder dat we het pad inslaan van een excessief gebruik aan fossiele brandstoffen, monoculturen en overmatig gebruik van kunstmest. Door verbetering van de bodemvruchtbaarheid, door rotatie van gewassen en het gebruik van compost kan het pesticidegebruik verminderd worden. Training en bewustwording van boeren wordt de belangrijkste uitdaging. Maar hoe de conservatieve en risicomijdende Ethiopische boer overtuigd moet worden om de innovatie aan te gaan?

Afbeeldingen:

1. Veld van lokale boer. Slechts 1,1% (in 2007) van alle landbouwvelden zijn voorzien van irrigatie.

2. Wij hebben 4000 bomen geplant langs ons terrein waarvan we later biologische pesticide kunnen onttrekken.

3. Workshop over sanitatie in Ziway. We verkennen de mogelijkheid om ook menselijk afval te composteren

4. Wij hebben 4000 bomen geplant langs ons terrein waarvan we later biologische pesticide kunnen onttrekken.