Volledig duurzame leersector: haalbaar?

article
published at 07-09-15, by Grensverleggers Redactie

Een volledig duurzame leersector: is dat überhaupt wel haalbaar? Dat kan Hans Both prima beoordelen. 69 jaar is hij. Gedurende zijn hele werkzame leven was hij lederwarenimporteur. Daarin volgde hij de ontwikkelingen in de leersector op het gebied van duurzaamheid op de voet.

Meteen maar even antwoord krijgen op de eerste vraag. "Ja", zegt Hans Both volmondig, "in mijn ogen is een duurzame leersector in de toekomst absoluut mogelijk. Al moet ik er wel bij zeggen dat er nog geen consensus is over de definitie van duurzaam looien. Maar de algemene trend is dat consumenten van producenten eisen dat ze zich fatsoenlijk gedragen. Ze willen dat er goed geproduceerd wordt. Zij voelen ook wel aan dat een T-shirt dat ze in de winkel voor 5 euro kopen nooit eerlijk gemaakt kan zijn. Als die trend zich voortzet, wordt ook de leersector duurzaam."

Hét issue

Voor het zover is, zijn er nog heel wat veranderingen in de leersector noodzakelijk. De belangrijkste? Both: "In de hele keten moet de vraag naar duurzaam leer worden gecreëerd, anders gaat het niet gebeuren. Dus niet alleen de looierijen moeten veranderen, maar ook de importeurs, de winkeliers en de consument, om maar wat voorbeelden te noemen.

Gelukkig zie ik dat merken als Nike, Adidas en C&A willen werken met gecertificeerde looierijen. Ze willen laten zien dat – mochten er ooit vragen worden gesteld – zij er alles aan hebben gedaan om duurzaam te werk te gaan. Merkwaardig is wel dat ze dit niet wat meer uitventen in hun reclamecampagnes. Onlangs was ik trouwens op een grote beurs van looierijen in Hong Kong. Daar was duurzaamheid hét issue bij de seminars."

Chroom-6

Al dertig jaar geleden kwam Both in India, om portemonnees te importeren. Hij werd geconfronteerd met erbarmelijke arbeidsomstandigheden in en rond Calcutta. De veiligheidsmaatregelen voor arbeiders waren ronduit slecht. Both kwam in contact met Fairtrade en naast zijn commerciële werk ging hij hen adviseren. Vooral om de arbeidsomstandigheden te verbeteren.

Later ook om de duurzaamheid van leerlooierijen op te krikken. "Die was behoorlijk in het geding. Denk aan een enorme hoeveelheid water- en energieverbruik en het gebruik van chemicaliën, zoals chroom-6. In mijn Fairtrade-periode heb ik gezocht naar een bruikbaar substituut voor chroom-6. Ik werkte samen met de Leather Working Group. Groot nadeel daarbij was dat deze organisatie de lat voor chroom-6-gebruik erg hoog legde. Daardoor kon alleen een kleine elite van grote looierijen aan de norm voldoen."

Vraag creëren

"Inmiddels ben ik betrokken bij de leergroep van MVO Nederland. We onderzoeken hoe we ook de kleinere looierijen kunnen helpen. In Nederland worden, bijvoorbeeld door Stahl, chemicaliën ontwikkeld die als substituut kunnen dienen voor chroom-6. Maar voor India en veel andere ontwikkelingslanden is dat substituut simpelweg nog te duur. Zij willen graag chroom-6 blijven gebruiken om het leer soepel te krijgen.

Onze voorlopige conclusie is dat ze het chroomgebruik wel zouden kunnen terugbrengen. 6 procent is gebruikelijk, maar volgens ons kunnen ze ook naart 2-3 procent chroom-6 toe, mits goed verwerkt. In onze ogen is een dergelijk percentage net zo milieuvriendelijk als het plantaardig looien."

Vraag is koning

Is plantaardig looien dan niet sowieso het beste? Both: "Het klinkt wel mooi, maar daarbij heb je weer veel meer energie nodig om de huiden te drogen. Maar nu komt het: als ik met mijn verhaal in India aankom en ze vertel dat ze ook naar minder chroom toe kunnen, dan zeggen ze dat ze dat zullen toepassen zodra er vraag naar komt. Zo zie je maar hoe belangrijk het creëren van vraag is. Dat zijn we nu op alle fronten aan het proberen…"