Pure koffie mét rente

article
published at 27-07-15, by Grensverleggers Redactie

Kriebels krijgen de mannen van Social (koffie) Enterprise Pure Africa als ze aan het huidige Fairtrade systeem denken. Ando Tuininga en Justus Bijlsma dragen liever op een andere manier hun steentje bij: door het verstrekken van microkredieten. Alleen dan wel graag tegen een fatsoenlijke rente; die is op het moment nog ver te zoeken in Rwanda.

"Een land kan zich ontwikkelen dankzij ondernemers", vertelt Ando. "Maar dan moeten ze wel de kans krijgen onafhankelijk te worden van banken." Ando en Justus zijn net terug van twee weken Rwanda. In het land waar een deel van hun koffie vandaan komt, naast Ethiopië en Burundi, willen ze een pilot uitrollen van een jaar. Ze gaan microfinanciering verstrekken met een betaalbare rente. Van elke kilo koffie die Pure Africa verkoopt, investeren de mannen €1 in microfinanciering.

Levenslang lenen

"Er zijn veel banken die microkrediet verstrekken, maar wel tegen rentes tussen de 15% en 25%", legt Ando uit. "Dat komt ook doordat sommige internationale NGO’s en banken geld lenen aan deze banken met forse rentes. Een heel krom systeem! Door deze hoge rentes moeten ondernemers constant nieuwe microkredieten afsluiten om én de vorige lening af te betalen én te kunnen investeren. Sommige ondernemers gaan failliet, andere blijven hun hele bestaan afhankelijk van de bank. Naast de hoge rente nemen banken een onderpand op bijvoorbeeld de huizen, auto enzovoort. Wij willen dit systeem omgooien.

Na vele gesprekken zijn we met twee lokale microfinancieringsbanken in zee gegaan die ons geld wegzetten voor 6% rente. Wij stellen het geld beschikbaar voor leningen zonder zelf rente te vragen, daarom is de rente zo laag. Ondernemers krijgen zo de kans onafhankelijk te worden en het verdiende geld opnieuw te investeren. Daarnaast hopen wij ook dat ze met die lagere rente gemakkelijker het geleende geld terugbetalen. Wanneer een ondernemer zijn krediet heeft afbetaald, investeren wij dit geld opnieuw. Op deze manier creëren we een olievlek effect."

Zoek het zelf maar uit

Dat de mannen van Pure Africa geen rente doorberekenen aan de bank, betekent niet dat ze geen oogje in het zeil willen houden. "We zijn niet van het geld geven en vervolgens denken: zoek het zelf maar uit. Ondernemers die een lening aanvragen, vullen een formulier in over wat ze doen, wat het plan is, wat ze nodig hebben en wat ze willen realiseren. Dit formulier krijgen wij te lezen, zodat we samen met de bank kunnen besluiten of de ondernemer de lening krijgt. Als de ondernemer na een jaar de lening terugbetaalt, kijken we naar de sociale impact die is gerealiseerd. Dat delen we met onze klanten. Is de onderneming daadwerkelijk gegroeid? Zijn er meer inkomsten? Kunnen de kinderen nu wel naar school?"

Fairtrade? Nee dank!

Pure Africa heeft er heel bewust voor gekozen om "niet zomaar een Fairtrade label te kopen en daarmee te gaan pronken". Dan komen de mannen toch echt liever met een eigen idee. "We kunnen onze klanten heel helder maken wie wat doet met welke lening. Lees bijvoorbeeld het plan van the middleman of entertainment. Een verhuurder van materialen voor het organiseren van evenementen in Zuid-Afrika

We kunnen wel tegen onze klanten zeggen: kijk, we hebben een Fairtrade label, maar dan weten zij nog steeds niet precies waar die extra euro’s die zij betalen naartoe gaan. Want niet iedere euro die jij betaalt voor Fairtrade komt bij de boer terecht. Het meeste blijft steken in de schakels tussen boer en consument, zoals bij de koffiemakelaars en -handelaars. De boeren krijgen gemiddeld zo’n 44 cent van de 3 tot 5 euro die jij extra betaalt. Een totaal niet-transparant systeem zo’n label!"

Schakel eruit

"Het eerste deel van de reis wilden we dit systeem in kaart brengen en twee banken vinden die bereid zijn om met ons het plan uit te voeren. Missie geslaagd! Verder hebben we gezocht naar manieren om in de toekomst koffie rechtstreeks bij de boeren in te kopen via een coöperatie. Door tussenschakels eruit te halen, betalen we de boer een erg goede prijs zonder 3 tot 5 euro extra te moeten vragen voor ons product. We hebben van verschillende coöperaties koffiesamples meegekregen. Het idee achter zo’n coöperatie is trouwens dat lokale boeren samen gaan werken en niet tegen elkaar hoeven te concurreren. Dat gaat ten koste van de prijs en kwaliteit.

We zullen jaarlijks naar Rwanda terugkeren om te polsen hoe het gaat met de ondernemers en leningen. De eerst volgende reis zal waarschijnlijk naar Ethiopië zijn. Eens kijken of we daar zo’n zelfde pilot kunnen lanceren!"

Ando en Justus hielden tijdens hun reis door Rwanda ook een blog bij over hun bezoeken aan de koffie- en theeplantages. Deze verhalen zijn te lezen op de blog van Pure Africa.



Set up by
Schrijver