Ondernemen in Haïti, zo gaat dat

article
published at 10-07-15, by Grensverleggers Redactie

Haïti. De naam roept meteen allerlei associaties op, en vaak niet de fijnste: schrijnende armoede, politieke onrust en corruptie. En natuurlijk de aardbeving die in 2010 plaatsvond. Een associatie die zeker niet vaak wordt gemaakt is Haiti en zaken doen, laat staan succesvol zaken doen. En toch zijn er wel degelijk kansen in dit land.

Geschreven door Chris Kaput

Zo begon ik afgelopen jaar in Haiti aan een project waarin de Moringa boom centraal staat. Ik had een aantal maanden eerder voor het eerst gehoord over deze 'wonderboom': de bladeren zouden een 'superfood' zijn, van de zaden zou hoogwaardige olie kunnen worden gemaakt, en het restmateriaal van het olieproductieproces zou kunnen worden gebruikt om goedkoop en effectief water te filteren. Daarnaast zou de boom binnen een jaar een aantal meters kunnen groeien en zou hij het prima moeten doen met weinig water en voedingsstoffen. En laat het nu ook nog eens zo zijn dat Moringa bijna overal te vinden was in Haiti! Kortom: te mooi om waar te zijn. Of toch niet?

In opdracht van de Haitiaanse NGO Smallholder Farmers Alliance en met steun van de Nederlandse Ambassade in de Dominicaanse Republiek (DR), besloot ik een studie te doen naar de mogelijkheden om deze boom op commerciële wijze te gaan verbouwen in Haïti. Het uiteindelijke doel: exporteren naar de internationale markt in de VS en Europa (waar het bladpoeder door consumenten is ontdekt als een 'superfood'). Criterium: de verbouw en uiteindelijke verwerking zou gedaan moeten worden door kleinschalige boeren (zgn 'smallholder farmers') - een grote groep van de Haitiaanse bevolking die vaak over het hoofd wordt gezien.

Ik wist verder eigenlijk niets over Moringa, dus mijn eerste stap was het in kaart brengen van de internationale markt voor Moringa bladpoeder. Het werd duidelijk dat deze markt wordt gedomineerd door grootschalige producenten uit India (met een gezamenlijk marktaandeel van 80%). Het was al snel duidelijk dat 'onze' boeren alleen een kans zouden hebben als ze zich zouden richten op nichemarkten voor biologische, fair-trade producten die bovendien met een goed verhaal moeten komen.

En laat het met dat verhaal in Haiti nou wel goed zitten: een kwalitatief hoogwaardig product dat lokaal op duurzame wijze wordt geproduceerd door kleine boeren én hun vrouwen (die de verwerking doen), en dat bovendien ook nog eens bijdraagt aan de herbebossing van een land dat voor 98% ontbost is. En dan hebben we het nog niet eens gehad over de gunstige geografische ligging van Haiti t.o.v. de VS - één van de voornaamste markten waar Moringa al is ontdekt als een 'superfood'.

Na 3 maanden van voorwerk hebben we de studie begin dit jaar gepubliceerd. Het resultaat: alom positieve reacties, belangstelling van donoren voor een vervolgproject, en belangstelling van Amerikaanse en Europese bedrijven voor onze Haitiaanse moringa producten. Klap op de vuurpijl: een eerste 'purchase order' van een groot Amerikaans bedrijf dat Moringa producten verkoopt in het Amerikaanse Whole Foods.

'So what's next'? We gaan nu eerst hard aan de slag met het realiseren van de eerste zending moringa bladpoeder naar de VS. De eerste producten moeten begin 2016 op de schappen liggen dus er moet aardig gevlamd worden: de huidige moringa productie moet omhoog en hetzelfde geldt voor de kwaliteit van het bladpoeder dat momenteel lokaal geproduceerd wordt.

Maar dat er een kans is, dat is wel duidelijk. Het is nu aan ons om deze aan te grijpen en om te laten zien dat het wel degelijk mogelijk is om te ondernemen in Haïti. Zal het makkelijk worden? Nee, absoluut niet; niets verloopt hier ooit zoals gepland. Zullen we meteen grote successen vieren? Waarschijnlijk ook niet. Maar te mooi om waar te zijn? Als het aan ons ligt niet!

Kijk hier voor meer informatie over de SFA, de studie en het Moringa project in Haiti. Voor meer updates rondom dit en andere projecten waarmee ik bezig ben in Haiti en de Dominicaanse Republiek zie: www.TheGrowingDutchman.com