Knallen in Kenia met de Kibo

article
published at 13-04-16, by Grensverleggers Redactie

Geen Chinese meuk die binnen een jaar uit elkaar valt. Maar een sterke, betaalbare, kwalitatief goede motorfiets. Huib van de Grijspaarde introduceerde de Kibo in Kenia en geeft er gratis rijvaardigheidstrainingen bij. “Ik wil de mainstream markt uitdagen.”

Frames van een motorfiets die spontaan breken. Remmen die niet meer werken. Scènes uit een spannende film? Nee, helaas is dit de dagelijkse werkelijkheid in Kenia. Naast veel bedrijven en enkele particulieren rijden duizenden ‘taxichauffeurs’, of boda boda’s, op krakkemikkige Aziatische motorfietsen, die nog geen jaar meegaan.

Talloze verkeersongelukken zijn het gevolg. En daarbij: na een jaar eindigen de motorfietsen ergens in Kenia op een schroothoop, waar de olie ongehinderd uit het voertuig lekt. Kenia, land van de milieuvervuilende motorfietsbergen.

Gapend gat

Dat moet anders, dacht sociaal ondernemer Huib van de Grijspaarde. Vanuit zijn sociale bedrijf Koneksie begon hij het duurzame motorfietsmerk Kibo.

“Op heel veel plekken in Afrika is er een gapend gat tussen vervoer per auto en te voet. Alleen de welvarenden kunnen een auto betalen”, vertelt Van de Grijspaarde. “Ieder ander is aangewezen op falend of zelfs afwezig openbaar vervoer. Gevolg: iemand doet enorm lang over kleine afstanden, ook door de gigantische files in de steden. Om dat gat op te vullen is een motorfiets interessant.”

Maar het merendeel van de motorfietsen in Kenia is niet veilig. De Kibo is dat wél, bestand als hij is tegen het slechte wegdek in Kenia. De prijs van de huidige Kibo ligt met 3500 dollar buiten bereik van de meeste micro-ondernemers, maar is wel concurrerend in de zakelijke en particuliere markt. Inmiddels rijden de eerste tien Kibo’s over de Keniaanse wegen.

“Onze klanten zijn nu vooral kleine bedrijfjes, zoals bezorgdiensten. Maar ook NGO’s, bijvoorbeeld op het gebied van gezondheidszorg. En grote beveiligingsbedrijven, die snel op locatie moeten zijn.”

Kwaliteit is duur

Met toekomstige Kibo-modellen wil Van de Grijspaarde ook de minder welvarende Keniaan in staat stellen om economische actief te worden. Bovendien wil hij meer onderdelen van de motorfiets in Kenia zelf laten produceren. "Op dit moment is die toegevoegde waarde 20 procent. In 2020 moet dit 50 procent zijn en op lange termijn 100 procent.”

Maar waarom niet vanaf het prille begin 100 procent van de motorfiets in Kenia laten maken? “Dat hebben we onderzocht, maar de kwaliteit die we nastreven is in Kenia nauwelijks te krijgen. En wat er aan kwalitatief goede onderdelen is, is schrikbarend duur. Aan kwaliteit willen we absoluut niet tornen, maar in prijs willen we concurrerend zijn. Daarom kiezen we ervoor om stap voor stap de productie te verhuizen naar Kenia, en die desnoods zelf te gaan doen.”

Als voorbeeld noemt Van de Grijspaarde het robuuste frame van de Kibo, een groot en duur onderdeel. “We hebben plannen om het frame in Kenia te laten produceren. Daarmee schieten we gelijk naar die 50 procent toegevoegde waarde. Het levert werkgelegenheid op in Kenia en kennisoverdracht.

We zijn bewust begonnen in Kenia, omdat dit land een goede markt heeft en een goede aanvoerhaven. Maar uiteindelijk willen we de Kibo vanuit Kenia in heel Afrika in de markt zetten.”

Rijvaardigheidstraining

Van de Grijspaarde is een sociaal ondernemer. Winst is dus niet zijn enige oogmerk. Dat blijkt onder andere uit de veilige mobiliteit die hij de Kenianen met de Kibo biedt, maar ook uit de rijvaardigheidstrainingen die de Kibo Academy geeft.

“We geven voor elke Kibo die we verkopen een gratis rijvaardigheidstraining én een kwalitatief goede helm aan een taxichauffeur van een boda boda. Dat doen we omdat die chauffeurs zelf niet genoeg geld hebben om een goede training te betalen. Dit is onze bijdrage aan de algehele verkeersveiligheid in Kenia.”

De vraag die nog overblijft: waarom? Waarom doet Van de Grijspaarde dit allemaal? Het antwoord is eenvoudig doch mooi: “Ik wil de mainstream motorfietsenmarkt uitdagen. Laten zien dat je succesvol kunt zijn én tegelijkertijd heel veel mensen laten meeprofiteren.”

Onder: de Kibo