Het is tijd voor composieten

article
published at 16-02-16, by Grensverleggers Redactie

Met het door hem ontworpen 'groene' jacht ZeeZilt40 geeft Ludo van Well het goede voorbeeld aan de maritieme sector. Gebruik van duurzame materialen is volgens Van Well de toekomst: "de olie raakt op, dus we moeten ook wel".

Een oude rot in het vak. Het klinkt wat oneerbiedig, maar toch kun je Ludo van Well van Van Well Design zo het best omschrijven. Hij zit sinds 1977 in het scheepsbouwvak. Ooit begon hij met het ontwerpen van jachten van een meter of vier, maar inmiddels draait hij zijn hand niet om voor jachten groter dan veertig meter. Van Well: "Op een gegeven moment kwam ik in de megajachtwereld terecht. Met verschillende ontwerpbureaus werk je dan aan enorme opdrachten. Ik heb mij daarbij onder meer gericht op het testen van modellen in windtunnels. De eigenaars van die jachten, niet zelden mensen van internationale naam en faam, kwamen vaak kijken bij zo’n test… Vonden ze mooi!"

College over composieten

Het was in die jaren dat Van Well interesse kreeg in het gebruik van lichte materialen voor schepen. De laatste tijd heeft hij zich zelfs vrijwel volledig toegelegd op de wereld van de composieten. Een kort college van Van Well: "Composiet is een materiaal dat bestaat uit verschillende componenten. Bij een schip zijn dat bijvoorbeeld een buitenkant, een kernlaag en een binnenkant. Destijds was polyester een veelgebruikt composiet, maar dat was net zo dik en zwaar als hout. Dankzij zeilwedstrijden werden de composieten in de jaren negentig steeds lichter. Denk aan kevlar, carbon en glasvezel. Het werd namelijk belangrijk om zo min mogelijk vermogen te gebruiken."

Een sprong naar 2016. Volgens Van Well wordt het tijd dat de hele maritieme sector eens goed gaat nadenken over het gebruik van composieten: "In de zeilwereld gaat het hard, maar bij motorschepen absoluut niet. Daar gooien ze er grof gezegd liever een paar pk’s bij om een schip harder te laten gaan, dan dat ze datzelfde schip lichter maken. Toch zullen ze wel aan de composieten moeten. Waarom? De olie raakt onvermijdelijk een keer op. De maritieme branche moet lichtere schepen gaan maken om daarmee brandstof te besparen. Een lichter schip heeft namelijk minder brandstof nodig."

Composieten duurzaam?

Composieten maken een schip lichter. Dat wil niet zeggen dat composieten ook goed zijn voor het milieu. Van Well: “Sterker nog, een veelgebruikt materiaal als glasvezel is niet te verbranden.”

Daarom is Van Well begonnen met het ontwikkelen van ecologisch composiet. En licht (=minder brandstof) én bestaande uit natuurlijke materialen. “De belangrijkste zijn hout en vlas, in feite eeuwenoude materialen”, legt Van Well uit. “Het is de kunst om de nadelen van hout en vlas weg te werken en de voordelen beter te benutten. Een nadeel van hout bijvoorbeeld is dat het gaat rotten. Dat heeft te maken met de levenssappen in het hout. Als je die weghaalt, en dat kan simpelweg door een proces met azijn, dan ontstaat duurzaam hout. Duurzaam in de oude betekenis: ‘lang meegaand’, zonder dat het rot.”

Nieuw denken

Puur en alleen ecologisch composiet gebruiken maakt een schip nog niet duurzaam, vindt Van Well: “Ook het ontwerp is belangrijk. Neem als voorbeeld de ZeeZilt40. Bij het ontwerp van deze jacht heb ik goed nagedacht over een gestroomlijnde romp, zodat de boot zo min mogelijk weerstand ondervindt en brandstof bespaart. De extreem smalle boeg leidt tot 30 tot 40 procent minder weerstand. Verder bestaat het interieur van dit jacht uit bamboefineer.”

Onder: De ZeeZilt40 heeft een gestroomlijnde romp, zodat de boot zo min mogelijk weerstand ondervindt en brandstof bespaart

Aan alles is gedacht bij de ZeeZilt40. Van Well hoopt dat de hele sector zijn voorbeeld volgt en dat een nieuw denken ontstaat. “Vroeger moest alles goedkoper en goedkoper, met de meest vervuilende brandstoffen tot gevolg. Maar die raken op, dus de industrie moet het over een andere boeg gooien. Het is tijd voor nieuwe concepten, waarbij ik voor me zie dat er ook nieuwe vormen van aandrijving ontstaan. Zoals een combinatie van zeil en hybride motoren – om maar iets te noemen. En ecologische composieten als materiaal. Ik vermoed dat de veranderingen langzaam gaan, zoals bij elke vernieuwing in een traditionele sector. Maar ik denk ook dat ze onontkoombaar zijn!”



Set up by
Ontwerper van duurzame schepen

Join the talk