Geld verdienen aan de smurrie van looierijen

article
published at 21-04-15, by Grensverleggers Redactie

Innovatieve ideeën voor leerlooierijen. Daar kun je bij Wouter Verster voor aankloppen. In Mongolië zijn ze nu aan de slag met zijn idee van een afvalwaterzuiveringsinstallatie die zichzelf terugverdient. Al kan het nog even duren voordat het echt zover is.

Een afvalwaterzuiveringsinstallatie als aparte BV die zichzelf bedruipt. Dit aantrekkelijke verdienmodel voor leerbedrijven – en uiteindelijk voor consumenten – is eerder door Wouter Verster uitgewerkt in Nederland. Van oorsprong is Verster bankier, maar het bankvak heeft hij verlaten omdat hij tot het inzicht kwam dat het anders moest in de wereld. “Toen ik in 1996 voor een bank in Pakistan was, ontdekte ik dat er bij een plaatselijke tapijtknoperij aan kinderarbeid werd gedaan. Ik raakte geïnteresseerd in de MVO-materie, waarvan ik overigens meteen zag dat die niet zo zwart-wit is als wel eens wordt voorgesteld. Zo was het maar de vraag of de betreffende kinderen buiten die tapijtknoperij wel beter af waren. Zouden ze dán toekomst hebben?” Hoe dan ook verlegde Verster zijn grenzen steeds meer naar het financieren van duurzame projecten, tegenwoordig als zelfstandig expert.

Het businessmodel

Zijn bewezen succesvolle financiering van de milieuaanpak van leerlooierijen in Nederland heeft ertoe geleid dat Verster nu betrokken is bij activiteiten in Mongolië. Wat is zijn concept? Verster: “Leerlooierijen hebben te maken met afvalstromen die moeilijk te verwerken zijn. Vaak ontbreekt het deze looierijen aan middelen en kennis om op dit gebied te investeren. De constructie die de firma Waterstromen opzette – eerst in Lichtenvoorde, later in Dongen – is een stand-alone afvalzuiveringsinstallatie, als aparte project-BV los van een looierij waarmee zij hun klant, de looierij, van dienst kunnen zijn.”

Belangrijke vraag daarbij was uiteraard hoe de investering in een dergelijke installatie kan worden terugverdiend. Verster: “Er zijn verschillende inkomstenbronnen. Zo betaalt de toeleverancier van het afvalwater, de looierij, een prijs per kubieke meter afvalwater. Verder haalt de installatie tal van waardevolle stoffen uit het water, die weer kunnen worden doorverkocht om te hergebruiken. Immers, afval bestaat niet, veel afvalwaterstoffen kunnen voor een ander doel worden gebruikt. Tot slot is de productie van biogas ook een manier om geld te verdienen. De bacteriën uit de slibstromen van leerlooierijen kunnen worden omgezet in biogas. Daarmee kan de installatie in grofweg tweederde van zijn eigen energiebehoefte voorzien en hoeft bijvoorbeeld geen aardgas te worden gebruikt.”

Wereldwijd toepassen?

Nu is het de vraag of zoiets ook op die manier in Mongolië kan worden gerealiseerd. En zo ja, of andere landen kunnen volgen. Volgens Verster zijn er op MVO-gebied al verbeteringen doorgevoerd, maar zijn er ook wat haken en ogen. “Je ziet bijvoorbeeld dat de looierijen zijn overgestapt van Chinese chemicaliën naar de betere Europese – lees: Nederlandse – chemicaliën. Op het gebied van de afvalwaterzuivering zijn er echter wat moeilijkheden. Zo is het niet op voorhand mogelijk om de biologische zuiveringsmethodes zoals die in India en Indonesië bekend zijn, in Mongolië toe te passen. De temperatuur in bijvoorbeeld India is redelijk constant, terwijl het in Mongolië ’s winters -40 graden Celsius kan zijn, en ’s zomers +40 graden."

"De technici willen nu eerst kijken welke opties wel mogelijk zijn. Dit zou in veel gevallen een fysische reiniging kunnen zijn. In mijn ogen is het belangrijk om eerst met de grotere looierijen te beginnen. Maar dan komt een volgend probleem om te hoek kijken: het vergaren van goede informatie. Want er zit nog maar weinig schot in een duidelijke vraagstelling van Mongoolse kant: wat willen ze eigenlijk precies hebben? Pas als dat helder is gedefinieerd, kun je gericht onderzoek doen en dus ook gericht antwoord geven op die vraag. Anders wordt het een kostbaar verhaal. Het mag van mij allemaal wel wat sneller en initiatiefrijker.”

Snellere overheid

Volgens Verster heeft het welslagen van dit soort projecten vooral te maken met een goede stakeholderbenadering. “Je moet alle belanghebbenden goed identificeren en vervolgens hun verwachtingen managen. Het gaat niet alleen om de eigenaar van zo’n zuiveringsinstallatie en diens klant, maar ook bijvoorbeeld om de buurt. In hoeverre krijgt die te maken met iets als geuroverlast? Een belangrijke stakeholder is uiteraard ook de overheid. In Nederland mag die wel wat sneller, beter en consequenter handelen. Regels veranderen nogal eens en zijn ondoorgrondelijk. Dat kan er bijvoorbeeld toe leiden dat je met een lang vergunningstraject te maken hebt. Als je die vergunning dan eindelijk eenmaal hebt, is de technologie waarvoor je haar wilde vaak alweer verouderd…"