Ervaringen van een ondernemer in Mozambique

article
published at 07-04-15, by Grensverleggers Redactie

Lennie Siesling is als consultant al meer dan drie jaar werkzaam in Mozambique. Ze adviseert bedrijven over de kansen in dit Afrikaanse land. Die zijn er legio. Net als problemen overigens.

Hoe ben je ooit in Mozambique verzeild geraakt?

Siesling: “Door een Nederlands ingenieursbureau ben ik zo’n 3,5 jaar geleden naar Mozambique uitgezonden. Na 2 jaar dienstverband heb ik besloten er als freelancer te blijven. 2 jaar is namelijk veel te kort om een land als Mozambique te kunnen doorgronden. Bovendien zijn er veel mogelijkheden voor werk. Nu werk ik voor mezelf als consultant, met business development en marketing als specialisatie. Zo nu en dan ben ik in Nederland om Nederlandse multinationals te spreken. Omdat de economie in Mozambique groeiende is, zijn steeds meer grote bedrijven geïnteresseerd om zakelijke kansen te verkennen in Mozambique.”

Kun je wat vertellen over je ervaringen in Mozambique?

“Laat ik het zo zeggen: het beeld dat ik had van een expatleven week behoorlijk af van wat ik in Mozambique meemaakte. Als goed opgeleide niet-Afrikaanse vrouw kwam ik te werken op een lokale vestiging met ongeveer 120 lokale werknemers. Enthousiast begon ik aan mijn taak; het leek me super om in een internationale omgeving te werken. Samen met andere buitenlanders aan de slag gaan om Mozambique verder te helpen. De praktijk was echter anders. Het werktempo was langzaam, de communicatie liet te wensen over en de collega’s doen feitelijk alleen het werk waarvoor ze zijn aangenomen. Daarnaast is de cultuur vrij hiërarchisch. Het is dus lastig om proactief te zijn en initiatieven te tonen. Flexwerken is bijvoorbeeld niet aan de orde.”

Heb je daar wat voorbeelden van?

“Genoeg. E-mails werden niet of laat beantwoord, telefoons werden niet opgenomen of er werd niet teruggebeld. En als een vergadering om 12 uur gepland staat, kan het zo zijn dat je nog een halfuur moet wachten voordat de vergadering werkelijk begint. En er wordt niet altijd gecommuniceerd dat de deelnemers aan de vergadering later zijn of vertraging hebben. Dat heeft me zeker in het begin veel tijdverlies gekost. Overigens moet ik daar wel bij aantekenen dat de situatie in Mozambique erger schijnt te zijn dan in andere Afrikaanse landen. Die zijn op deze gebieden verder ontwikkeld.”

Hoe ben je met die onwerkbare arbeidspraktijk omgegaan?

“Tsja, ik heb het echt moeten accepteren, want een cultuur verander je niet zomaar. Zeker niet in je eentje. Maar ik heb er wel mijn weg in gevonden.”

Maar accepteren, dat klinkt makkelijker gezegd dan gedaan.

“Klopt, nadeel was ook dat ik de enige Nederlander was op kantoor, dus ik kon niet sparren. Maar gelukkig heb ik veel andere Nederlanders in Mozambique ontmoet, van andere bedrijven en de ambassade. Zij herkenden zich in mijn situatie en vanuit de ambassade is vervolgens een community opgericht. Nu bestaat er een businessclub van consultants die in Mozambique in de private sector werkzaam zijn. Maandelijks komen we samen om onze ervaringen te delen, elkaar te versterken en te zoeken naar oplossingen.”

Dat je iets accepteren kan, wil niet zeggen dat je uiteindelijk ook iets bereikt in je werk. Toch?

“Om toch succesvol te kunnen zijn, ben ik zelf de dynamiek in mijn werk gaan verhogen. Simpelweg door te zorgen dat ik veel ballen tegelijk in de lucht had. Dus als het ene project spaak liep, ging ik snel verder met andere projecten. Nu ik freelancer ben is dat natuurlijk wat makkelijker dan in mijn begintijd. Ik heb tegenwoordig verschillende opdrachtgevers, en daardoor kan ik eenvoudiger schakelen.”

De Mozambikaanse cultuur is op zijn zachtst gezegd uitdagend. Maar je ziet desondanks kansen voor Nederlandse ondernemers?

“Er zijn heel veel kansen, zeker als je bedenkt dat de infrastructuur in Mozambique het slechtst ontwikkeld is van heel Afrika. Het land is 3000 kilometer lang en er loopt in feite maar één weg van noord naar zuid, die in het regenseizoen ook nog eens regelmatig onbegaanbaar is. Nederlandse bedrijven in de wegenbouw, de watersector en de gas en olie sector – om er maar een paar te noemen – hebben volop mogelijkheden. Drinkwater, sanitatie, irrigatie: op al die gebieden is werk te vinden. En niet te vergeten in de tuinbouw. Er zijn talloze mogelijkheden om groente en fruit te verbouwen. De vele vruchtbare grond wordt nu nog niet goed aangepakt. Ook tuinbouwondernemers kunnen dus goed terecht in Mozambique.”