Dialoog, het toverwoord van China

article
published at 16-03-16, by Grensverleggers Redactie

Dé sleutel tot het verbeteren van arbeidsomstandigheden in elektronicafabrieken in China? Verbeter de dialoog tussen werknemer en manager! Vanzelfsprekend..? Niet echt.

Vijf jaar geleden begon IDH, The Sustainable Trade Iniative met een elektronicaprogramma in China. Sibbe Krol, Program Officer bij IDH, was hier nauw bij betrokken. “Het was in de tijd dat je in Nederlandse media kon zien hoe wanhopige Chinezen van de daken van fabrieken afsprongen vanwege hoge werkdruk. Wij besloten om te beginnen bij arbeidsomstandigheden in elektronicafabrieken in China. Vooral op het gebied van arbeidstijden en lonen moest er heel wat gebeuren.”

Eigen stem

Na veel mislukte certificeringsinitiatieven besefte de industrie volgens Krol dat criteria stellen en die controleren niet werkte. IDH startte daarom een brede coalitie van bedrijven (Apple, Dell, Philips, HP en Microsoft) en maatschappelijke organisaties (zoals FNV International, GoodElectronics en SOMO) om iets te ontwikkelen dat zou beklijven. Oorzaken van slechte arbeidsomstandigheden aanpakken door het verbeteren van de dialoog tussen management en de werknemers was het resultaat.

Krol: “Dit zagen we als een belangrijk middel om betere arbeidstijden, hogere lonen en hogere werknemerstevredenheid te realiseren. Een werknemer die beter voor zichzelf kan opkomen en een constructieve dialoog kan voeren met zijn leidinggevende, kan zelf om betere arbeidsomstandigheden vragen. Onze aanname was dat betere arbeidsomstandigheden het hoge verloop en misproductie zou verminderen. Daarmee kunnen bedrijven hun investeringen in een dialoogtraject terugverdienen. Het is dus niet iets eenmaligs, maar iets wat door een win-win structureel moet bijdragen aan de verduurzaming van de elektronicaketen.”

Tevreden werknemer = voordeel

De grote internationale elektronicamerken zijn vervolgens in gesprek gegaan met de fabrieken. Ook zij moeten dialogen gaan voeren. Belangrijk daarbij: aan het management laten zien dat tevreden werknemers vele voordelen hebben.

Krol: "Minder verloop, minder stakingen, minder misproductie en dus lagere kosten. Die voordelen moesten het management toch aanspreken?! Het was vooral overtuigen en de dialoog zoeken, want eventuele machtsmiddelen werken niet altijd bij het management."

"De elektronicasector is wat dat betreft anders dan bijvoorbeeld de textielsector. Een groot elektronicamerk heeft weliswaar macht, maar kan niet zomaar tegen een grote, kapitaalkrachtige fabriek in China zeggen wat ze allemaal moeten doen. Sommige van die fabrieken zijn namelijk onmisbaar voor een merk, en hebben gewoon een eigen stem."

Maar het verzoek van de merken vond weerklank bij de fabrieken, en zo werd het tijd voor de volgende stap: het opleiden van de werknemers en de managers.

Zeven stappen

Het opleiden verliep in zeven stappen. Krol: “Er kwam een plan dat moest leiden tot betere onderlinge relaties op de werkvloer en tot betere teams. De materie in de opleiding werd steeds gevoeliger, zodat een werknemer uiteindelijk ook zaken als arbeidstijden bespreekbaar konden maken.”

Gedurende het opleidingsjaar werden de fabrieken goed in de gaten gehouden. Punten als het welzijn van werknemers en werktijden werden allemaal bijgehouden. Het resultaat? Krol: “Op alle aspecten is verbetering zichtbaar. Minder verloop, minder misproductie en de tevredenheid van de medewerkers is omhoog gegaan. De resultaten zijn ook vergeleken met fabrieken die niet meededen. De deelnemende fabrieken scoren overtuigend beter.

Wat we geleerd hebben, is dat je je aanpak moet aanpassen per fabriek. En alle belangrijke partners neem je daarin mee. Door te beginnen met een Entry Point Assessment wisten we precies wat de behoeftes waren en hoe medewerkers over het management dacht en vice versa. Vervolgens focusten we op specifieke aandachtsgebieden per fabriek.”

Op eigen houtje

Het verbeteren van de dialoog binnen een bedrijf werkt. Dat is ook de reden dat IDH zijn eigen activiteiten in de elektronicasector afbouwt en het aan de bedrijven overlaat. Op het moment wordt in Maleisië – een sterk opkomend land in de elektronicawereld – gestart met een soort gelijk programma door IDH. “Wellicht liggen er kansen voor Nederlandse ondernemers om daar een rol in te spelen”, voegt Krol toe.

Krol: “Wij waren de initiatiefnemer, de katalysator in China. Het is nu aan de industrie om het zelf voort te zetten. Daar hebben we alle vertrouwen in!”