De bizarre kijk van het Westen op mondiaal afvalbeleid

article
published at 17-08-16, by Joost de Kluijver

Een citaat naar mijn hart is “waste is a resource in the wrong place“. Maar door mijn reizen naar ontwikkelingslanden, is het mij duidelijk geworden dat er verschillende niveaus van “wrong” zijn. Ik zou willen zeggen dat we een onderscheid moeten maken tussen “verkeerde plaatsen” en “slechte plekken”.

Dit onderscheid kan gemaakt worden vanuit twee perspectieven. Eén daarvan is de financiering: hoe krijgen we waar voor ons geld dat we uitgeven aan afvalvermindering. De tweede is ethisch: is het slim (en eerlijk) te streven naar een lichte verbetering van de reinheid van een ontwikkeld land, wanneer ontwikkelingslanden verdrinken in afval.

Geld verkeerd uitgeven

Vanuit beide perspectieven is er duidelijk noodzaak de aanpak van afval in rijke landen te updaten naar de 21e eeuw. Op dit moment is het beheer van afvalstoffen in ontwikkelingslanden vaak zo betreurenswaardig, dat we op mondiaal niveau zeker de effecten van van dit wanbeleid gaan zien. Zo niet snel, dan zeker op de lange termijn. Geld dat momenteel besteed wordt aan het ietsjes verbeteren van recyclingpercentages in westerse landen - of westerse mensen iets meer duurzaamheidsbesef te geven - zou een veel groter 'afvalverminderingseffect' hebben als het besteed werd in een land met gebrekkig afvalbeleid.

Afrika's groeiende afvalproductie

In (de meeste) Afrikaanse landen worden zware metalen, chemicaliën en verontreinigende stoffen niet goed worden verwerkt. Als ze überhaupt al gescheiden opgehaald worden. Het is bijna een open deur, maar het verbeteren van die afvalsituaties zou een directe vermindering betekenen van milieuverschrikkingen als e-waste dump sites, vervuilde stortplaatsen en met plastic verzadigde zeeën. Naast de enorme kans die we kunnen pakken om het leven in ontwikkelingslanden te verbeteren, denk ik dat we ons allemaal zorgen moeten maken over Afrika’s steeds sneller groeiende afvalproductie en de achterblijvende capaciteit om dat afval te verwerken. En we moeten ons er zeker meer zorgen over maken dan over verdere optimalisatie van ons bijna perfecte afvalsysteem.

Werk en inkomen creëren

Zeker ook voor mijn bedrijf ben ik er volledig van overtuigd dat een focus op minder ontwikkelde landen zowel zakelijk als ethisch hout snijdt. Wij kopen volledig defecte mobiele telefoons in Afrika en Azië en zorgen dat de apparaten op verantwoorde wijze gerecycled worden (wat in Afrika niet mogelijk is). Doordat we voorkomen dat dit afval op stortplaatsen of in illegale handen terechtkomt, zetten we chemisch afval om in lokale werkgelegenheid en inkomsten - en herbruikbare materialen. Ik verblijd me over de resultaten we hebben geboekt als start-up in slechts een paar jaar met weinig geld: meer dan 1 miljoen telefoons ingezameld die anders veel milieuschade hadden veroorzaakt. Maar tegelijkertijd heb ik meer en meer moeite de voorkeur van westerse samenlevingen te begrijpen. De voorkeur voor de besteding van vele miljoenen aan het schoonhouden van alleen hun eigen achtertuin.