Bouwen zonder corruptie...

article
published at 23-02-15, by Grensverleggers Redactie

Drie steeksleutels, een hamer en een schroevendraaier. Veel meer is er niet nodig voor de Butterfly Houses die architect Robert van Kats in Nigeria wil laten bouwen. Butterfly Houses zijn goedkope, goede, energiezuinige en complete huizen, bedoeld voor de onderklasse. Hoe gaat het met Van Kats’ plannen?

Corruptie

“We zijn sinds de tv-aflevering (zie onder) een eind opgeschoten met de Butterfly Houses, al ging het allemaal niet zo snel als we wilden. Deels komt dat door bureaucratie, maar zeker ook doordat importeren in Nigeria erg lastig is, vooral als je het maatschappelijk verantwoord wilt doen. Toch hebben we bewezen dat we alles wat we nodig hadden uiteindelijk in Nigeria hebben gekregen zonder mee te werken aan corruptie. Om een voorbeeld te geven van deze corruptie: als je een container in een Nigeriaanse haven hebt liggen, is de douane geneigd die container er zo lang mogelijk te laten liggen en vervolgens geld te vragen voor die periode. Wil je zelf de container sneller weg hebben, dan moet je er ook voor betalen. Dus linksom of rechtsom: je moet extra betalen om je container uit de haven te krijgen. Aan dit soort corrupte praktijken wilden wij niet meedoen.”

Geduld als oplossing

“Onze remedie? Geduld. We hebben gewoon net zo lang gewacht totdat ze de container zelf weg wilden hebben. De torenhoge rekening die we vervolgens kregen hebben we niet betaald. We kregen rond diezelfde tijd extra rekeningen die niet conform offerte en afspraken waren; die hadden er ongetwijfeld mee te maken. Wij hebben niks extra's betaald en uiteindelijk is het gelukt om de containers weg te krijgen. Maar goed, je hebt dus geduld nodig en dit soort dingen vertraagt de uitvoering van je plannen.”

Lage inkomens

“We zijn nu zover dat we in twee afzonderlijke transporten alle materialen voor de woning, de keuken en de badkamer in Nigeria hebben gekregen. Nu is het een kwestie van afbouwen, dat zal enkele weken in beslag nemen. Dan zijn de woningen een feit en gaan we starten met een pilotproject. Dit wordt een project met kleinere en grotere woningen in Lagos, voor de Nigeriaanse middenklasse. Met dit project willen we onszelf bewijzen. Zo werkt dat in Nigeria, men is sceptisch over nieuwe bouwtechnieken en wil ze eerst van dichtbij zien. Is het wel een goed product voor een Nigeriaan? Na dit project is het niet onze bedoeling om door te groeien naar het bovensegment, maar juist naar het ondersegment. Mensen met lagere inkomens zijn echt ons doel: voor hen willen we comfortabele, plezierige en betaalbare woningen bouwen.”

70.000 woningen per jaar

“Het is trouwens interessant om te zien dat er zo veel partijen alleen maar bezig zijn met de midden- en hoge inkomens. Naar de groep met lage inkomens of geen inkomen wordt niet gekeken. Vrij bizar vind ik dat, zeker als je naar de cijfers kijkt. Neem Lagos: conservatieve schattingen gaan ervan uit dat er netto 40 mensen per uur bij komen in die stad. Voorzichtig omgerekend naar woningen betekent dit dat er in die stad 70.000 woningen per jaar moeten worden gebouwd. Een fors deel daarvan zou voor de lagere inkomens bestemd moeten zijn. Voor ons betekent dat een enorm marktpotentieel, maar ik verwonder me erover dat er zo weinig andere partijen in die markt duiken.

Overigens kijken wij breder dan alleen de lagere inkomens. Bij stedelijke ontwikkeling moet je echt verder kijken dan dat, en daar heb ik wel een punt van kritiek in de richting van traditionele NGO’s. Die kijken vaak eenzijdig naar wijken met mensen met lage inkomens. Maar op die manier krijg je nooit een duurzame stedelijke ontwikkeling. Wij kijken bijvoorbeeld ook naar manieren waarop hoge en middeninkomens een rol kunnen spelen bij de financiering van wijken waar mensen met lage inkomens wonen. Stedelijke ontwikkeling gaat altijd over het totaalplaatje.”

Butterfly Housing is een initiatief van Robert van Kats (BKVV) en Frederik Groos (Groos&Co.). Ze werken inmiddels aan de eerste projecten in Nigeria en Zuid-Afrika (voor Zuid-Afrika is Butterfly Housing lokaal gevestigd onder de naam Elemental Housing Systems Pty Ltd.). Eerder volgde we Robert van Kats in de Grensverleggers televisieserie, geproduceerd i.s.m. Endemol en uitgezonden op RTLZ. Die aflevering kan je hier terugkijken.