Allemaal Geniaal

article
published at 19-05-14, by Grensverleggers Redactie

“Everyone is a genius, but if you judge a fish by its ability to climb a tree, it will live its whole life believing it is stupid” – Albert Einstein

Geschreven door Sivan Breemhaar

Afriek werkt vanuit het principe dat iedereen talenten heeft. We willen niet neerkijken op de situatie in Afrika omdat de dingen hier “niet goed geregeld zijn” of de mensen “onze hulp nodig hebben.” We willen juist talenten samenbrengen en samenwerken op basis van gemeenschappelijke waardes. Daarom proberen we het anders te zien: Dat dingen hier in Afrika anders gaan dan we gewend zijn, maar niet per se beter of slechter. En dat we dus misschien juist niet hoeven te helpen.

Anders is niet slechter

Deze instelling blijkt soms lastiger na te leven dan gedacht. Als je minstens een uur moet wachten op een afspraak, denk je toch “waarom zijn ze hier niet gewoon op tijd?” Als de stroom om de dag uitvalt dan baal je. En als een jochie met gaten in z’n kleren om geld vraagt dan heb je medelijden met Afrika in het algemeen.

Toch blijven we vast houden aan ons basisprincipe. De mensen hier zijn trots op waar ze vandaan komen, ze hebben hun leven georganiseerd passend bij de cultuur, ze stellen doelen op basis van wat zij belangrijk vinden. De dingen gaan hier in veel opzichten anders, maar juist als we elkaar respecteren en proberen samen te werken op basis van een gemeenschappelijk doel kunnen we meer bereiken. Niet per se “meer” productie zoals in Nederland misschien het voornaamste doel zou zijn, maar gewoon “meer” – de tijd zal uitwijzen op welke manier.

Voor Afriek is handel het gemeenschappelijke doel. Afriek wil een mooi product met gedetailleerd handwerk en een mooi verhaal, en onze kleermakers willen graag werken en een inkomen. Dit zorgt voor een zakelijke handelsrelatie met wederzijdse afhankelijkheid. In principe niet anders dan wanneer we handel zouden drijven met bijvoorbeeld een Duits bedrijf. Dat de werkethiek hier anders is, daar moeten we op een goede manier mee leren omgaan. Van te voren goede afspraken maken en per stuk betalen in plaats van een vast salaris per maand zijn voor ons manieren om een goede relatie te onderhouden.

De samenwerking die hieruit voortkomt zorgt voor een interessante en leuke sfeer, een duik in de Afrikaanse cultuur. De kleermakers bepalen zelf hun uren, zoals ze altijd al hebben gewerkt met hun klanten. Het kleine ateliertje is dagelijks vol met vrienden, druk pratend over politiek of vrouwen, terwijl ze Chinese thee klaarmaken op de veranda. Met de lunch mag iedereen mee-eten, en als er niet genoeg blijkt te zijn, wordt er een tweede maaltijd geregeld.

Vorige week bracht de samenwerking een lastige situatie met zich mee. Een kleermaker was veel afwezig geweest. Hij had de helft van zijn werk af en dus kreeg hij ook maar de helft van het geld. Een verlies voor beide partijen waar over gepraat moest worden. Er waren veel dingen tussengekomen; een begrafenis, zijn haar moest geknipt worden, hij had hoofdpijn. Maar hij zou het overige werk inhalen. Een lastige situatie van waaruit je makkelijk zou kunnen beredeneren dat “de Nederlandse werkmentaliteit toch beter is”.  Maar wellicht zou je het anders kunnen zien, is deze algehele manier van werken misschien niet juist beter voor de mentale gesteldheid dan onze stress cultuur in Nederland?