“100 procent traceability bestaat niet”

article
published at 14-04-15, by Grensverleggers Redactie

Met haar bedrijf Traced Goods ontwerpt en produceert Ester Wiersma eerlijke mode. Daarbij probeert ze de herkomst van alle gebruikte materialen te achterhalen. Dat is niet altijd even gemakkelijk.

Bamboe, leer, ruwe zijde en kasjmier. Uit die duurzame natuurlijke materialen bestaat de collectie van Traced Good, het modemerk van Ester Wiersma. Geraakt door wat ze met eigen ogen aanschouwde in onder andere Indonesische fabrieken (“ramen ontbraken en er was nauwelijks hygiëne”) wilde Wiersma mode op de markt brengen waarvan alle materialen zijn geproduceerd onder goede arbeidsomstandigheden. Inmiddels heeft Traced Good een klantenkring in zes landen: Nederland, België, Duitsland, Frankrijk, Engeland en Zwitserland.

Vragen stellen + bedrijfsbezoek = goed inzicht

Met haar modemerk wil Wiersma toe naar een situatie van volledige traceability, oftewel een haarscherp inzicht in de productieketen. Wiersma: “Zeker als je collectie breder wordt en je gebruikmaakt van steeds meer verschillende materialen, is traceability complex. De hele keten van A tot Z in kaart krijgen is niet gemakkelijk, zeker niet bij leer. Terwijl bijvoorbeeld bamboe en kasjmier lokaal gesourced worden, is er bij leer vaak sprake van vervoer van huiden over grote afstanden.”

Wiersma tackelt het probleem van de ingewikkelde productieketen op twee manieren: veel vragen stellen aan leveranciers, en zelf naar de plek van bestemming gaan om te zien hoe processen in hun werk gaan. “Vooral bij de start van mijn bedrijf heb ik daarbij veel samengewerkt met de Fair Wear Foundation. Zij stellen tools ter beschikking om meer te weten te komen over hoe sommige zaken bij een bedrijf zijn georganiseerd. Voorbeelden zijn zelftests en inspecties. De tests bestaan uit vragenlijsten die je kunt laten invullen door de leverancier. Ik laat ze vergezeld gaan van een bezoek aan het bedrijf. Dan zie je alles immers met eigen ogen.”

Eerlijke prijzen

Haar ideaalbeeld is het kasjmierbedrijf waar ze al enkele jaren zaken mee doet. Wiersma: “Dat is een authentiek familiebedrijf in Nepal, waar 50 arbeiders onder goede omstandigheden hun werk doen. Op traditionele wijze zijn ze bezig met het weven en spinnen van wol. Zo wil ik graag produceren!”

Hoe komt het dat niet alle bedrijven aan dit ideale plaatje voldoen? Zijn tests, inspecties en bezoeken ter plekke dan niet afdoende voor een compleet inzicht? Wiersma: “100 procent waterdicht is traceability helaas niet. Je kunt heel veel ondervangen, maar op de directe trade kun je niet altijd de vinger leggen. Ik bedoel daarmee dat wanneer bijvoorbeeld materialen aan een fabriek worden geleverd, daar altijd een-op-een-contacten tussen mensen plaatsvinden. Het is lastig om dan inzichtelijk te krijgen of er wel eerlijke prijzen worden betaald en of dat wat geleverd wordt wel echt daar vandaan komt waarvan men zegt dat het vandaan komt.”

Bewustwording

Wiersma stipte het al aan: in de leerindustrie is nog veel te verbeteren.“Maar de eerste stap is eigenlijk bewustwording. In dat kader is het Aduu Mal-project prachtig. Aduu Mal is het recent tot stand gekomen kwaliteitslabel voor leerproductie in Mongolië. Er zijn nog zo veel mensen die niet weten hoe vervuilend de gangbare leerindustrie is. Bij bijvoorbeeld papier is er veel energie in gestoken om aan te tonen hoe slecht dat voor het milieu is.

De leerindustrie is zwaar onderbelicht; tijd om daar verandering in te brengen. Ik doe dat ook door te zoeken naar alternatieve distributievormen voor mijn mode. Zo bied ik kasjmier sjaals aan in de webshop van KLM en liggen mijn producten ook in hotels in Amsterdam en in het Hilton Hotel München. Dit zijn nieuwe plekken waar die broodnodige bewustwording kan ontstaan.”