Filipijnse zeemannen aan het roer van Hollandse schepen

artikel
Gepubliceerd op 23-08-16, door Grensverleggers Redactie

Een Filipijnse stuurman aan het roer van een Nederlands schip. Het kan, dankzij het zeevaartonderwijs aan Filipijnse studenten van STC-Group. Jan Willem Verhoeff vertelt over meewind en tegenwind in de Aziatische archipel. "Corruptie maakt deel uit van het dagelijks leven op de Filipijnen."

"Toen wij ooit de samenwerking met een Filipijnse zeevaartschool begonnen, kwam de burgemeester van het dorp naar ons toe. Met in zijn hand een lijstje van potentiële leerlingen die we volgens hem móésten aannemen. Dat waren kinderen van vrienden en familieleden van hem, die hem hadden gesteund bij de lokale verkiezingen. Iets dergelijks is heel gebruikelijk op de Filipijnen."

"Wij gingen echter niet mee met deze corrupte werkwijze. Dat vertelden we ook duidelijk: potentiële leerlingen doen bij ons eerst een toelatingsexamen, pas daarna zijn ze mogelijk welkom op school. Na lang volhouden snapte men hoe wij werken."

Cultuur

Corruptie op de Filipijnen is volgens Jan Willem Verhoeff, Senior Project Manager bij STC-Group, een hardnekkig probleem. "Het is onlosmakelijk verbonden met het dagelijks leven." Er niet in meegaan is het enige wat STC-Group kan doen, Verhoeff koestert geen illusies dat hij de Filipijnse cultuur in dit opzicht kan veranderen.

Verhoeff weet goed waarover hij praat, al in 2000 begon hij op de Filipijnen. STC-Group mocht, als onderwijsinstelling voor de scheepvaartsector, Filipijnse leerlingen opleiden tot stuurmannen en scheepswerktuigkundigen voor de Nederlandse vloot. Dit als gevolg van de samenwerking tussen de KNVR (Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders) en de Filipijnse zeevaartschool PIT (Palompon Institute of Technology).

Verhoeff zelf verbleef jarenlang op de Filipijnen om de onderwijskwaliteit van de school en het latere trainingscentrum te garanderen. "Dat werk varieerde van het zorgen voor goed lesmateriaal en scheepsonderdelen tot het vaststellen van het onderwijsprogramma en aansturing van het management en docenten."

Ontsnappen aan armoede

Waar MVO-issues als corruptie en bureaucratie in de haarvaten van de Filipijnse samenleving zitten, is er een nog veel groter probleem in het Aziatische land: armoede. Een probleem waaraan STC-Group wél een bijdrage kan leveren. Verhoeff: "Op het eiland Leyte, waar onze school zich bevindt, is heel veel werkeloosheid. Een hoop mensen werken als dag arbeider op rijstvelden of suikerrietplantages. Veel, veelal grote, gezinnen wonen in eenvoudige hutjes, soms zonder elektriciteit of water."

Het beroep zeeman is voor de Filipijnen hét beroep om uit deze armoede te ontsnappen. Niet voor niets zijn er op de Filipijnen zo'n half miljoen zeelieden. Verhoeff: "Deze jongens, want dat zijn het meestal, worden door hun families gestimuleerd om naar een zeevaartschool te gaan. De leerlingen kiezen dit beroep niet omdat ze het zo leuk vinden, maar puur om geld te verdienen. Met het inkomen kunnen ze voor hun familie zorgen."

Veel geld voor opleidingen is er niet. "Daarom klussen veel leerlingen ’s avonds bij om het lesgeld te betalen. Dan werken ze bijvoorbeeld als ober of als fiets taxichauffeur. Leerboeken kunnen ze via ons boekenfonds tegen een laag bedrag huren. Op deze manier bekostigen ze hun eigen opleiding."

Grote baankans

"Deze leerlingen krijgen een kwalitatief goede opleiding, waarbij ook MVO aandacht in het curriculum krijgt. Bijvoorbeeld door gedegen milieucursussen die door Prosea uit Utrecht is ontwikkeld. Aan het eind van hun derde jaar hebben de leerlingen een examenweek. Voor degenen die slagen, organiseren wij gesprekken met Nederlandse rederijen. Daarna mogen ze een jaar stage lopen bij een rederij op zee. De kans is groot dat iemand na zijn opleiding een baan krijgt bij diezelfde reder."

"Op deze manier helpt STC-Group om Filipijnse jongeren en hun familie uit de armoede te trekken."

Op deze manier helpt STC-Group om Filipijnse jongeren en hun familie uit de armoede te trekken. Verhoeff: "Maar dat doen we niet alleen door ze uitzicht te geven op een goede baan. Ook leveren we diensten aan de lokale gemeenschap. Niet uit een of ander charitatief oogpunt overigens. Het is op de Filipijnen een wettelijke verplichting voor elke school dat hij een bijdrage levert aan de gemeenschap. Wij doen dat op allerlei manieren. Van het aanleggen van elektriciteit in een huis en het regelen van watervoorzieningen, tot het plaatsen van lantaarnpalen op zonnecellen en het opschonen van de stranden."

De Nederlandse ambassade gebruikt de samenwerking tussen KNVR, STC-Group en PIT als voorbeeldproject. Verhoeff: "Omdat Nederlandse bedrijven er profijt van hebben, de rederijen krijgen goed geschoold personeel. Maar ook omdat de lokale bevolking er tegelijkertijd beter van wordt."