Door deze uitvinding loopt Nederland ineens weer voorop in duurzame visserij

artikel
Gepubliceerd op 23-03-17, door Frans Tilstra

In de visserij zijn er genoeg zaken die beter kunnen voor mens, dier en milieu. Viskotters gebruiken veel diesel en hun netten kunnen de bodem beschadigen, om maar iets te noemen. Een groep vissers en scheepsbouwers heeft in Urk recent een schip gebouwd dat op deze punten beter presteert dan enig ander schip. En dat trekt nu ook aandacht in het buitenland.

De ‘Immanuel’ ziet er voor een vissersschip behoorlijk futuristisch uit. Het lijkt eerder op een jacht dan op een kotter. Dit unieke schip is het resultaat van een gezamenlijke inspanning van Urker vissers en experts die willen demonstreren hoe duurzaam een viskotter kan zijn. Op vrijwel alle fronten presteert dit schip beter dan andere: het is zuinig, snel, wendbaar, milieuvriendelijk, stil en veilig. Op het Maritime Awards Gala in 2016 werd de Immanuel uitgeroepen tot ‘Schip van het jaar’.

“Met de ‘Immanuel’ loopt Nederland als innovatief en duurzaam visserijland in een keer de achterstand in die het de laatste jaren had opgelopen ten opzichte van landen als Denemarken, Ierland en Spanje”, vertelt Auke Hoefnagel. Hij is voorzitter van Stichting Masterplan Duurzame Visserij, de bedenkers van de Immanuel, ofwel ‘MDV-1’. “Het schip presteert zo goed dat andere landen het willen nabouwen. In Frankrijk worden momenteel twee ‘zusjes’ van de MDV-1 gebouwd.”

Er was genoeg te verbeteren aan het gemiddelde vissersschip, geeft Hoefnagel toe. Gevraagd naar de belangrijkste duurzaamheidsuitdagingen in de visserijsector somt hij direct vijf punten op: “We moeten onze CO2-uitstoot verlagen, het ecosysteem minder aantasten, milieuvriendelijker vangstmethoden gebruiken, arbeidsomstandigheden aan boord verbeteren en de voedselveiligheid verhogen. De sector is hierin al enorm vooruit gegaan, maar dit blijven de belangrijkste uitdagingen.”

De voetprint van een kotter

Simpelweg vooruitkomen kost een schip het meeste energie. “Gelukkig zijn er allerlei innovaties te melden op dit gebied”, aldus Hoefnagel. “De MDV-1 heeft bijvoorbeeld een speciale weerstandverlagende scheepsromp. En dat merk je. Een gemiddeld vissersschip verbruikte nog niet zo lang geleden 20.000 liter diesel om in een week naar de visgrond te varen, te vissen en weer terug te keren. De MDV-1 heeft daarvoor slechts 6700 liter nodig.”  

Ook ‘bodemberoering’ verminderen is een grote uitdaging van de visserijsector. “Neem de platvis. Vroeger sleepten kotters kettingen over de zeebodem om die te vangen. Nu gebruiken vissers steeds vaker kabels die kleine elektrische pulsen afgeven en de bodem nauwelijks raken. Betere netten, zoals de ‘twinrig-techniek’, zorgen ook voor minder weerstand, dus een lager brandstofverbruik en minder bijvangst. Dat laatste is belangrijk, want de platvis is slechts een van vele dieren die op de zeebodem leven.”

Voor vissers zelf is het ook een stuk prettiger werken op de MDV-1. “De elektromotor van dit schip maakt veel minder lawaai dan de zware dieselmotoren waarmee veel andere kotters varen. Op die schepen dreunt de motor continu door het hele schip heen. Da’s op de MDV-1 heel anders: in de kombuis is het bijna zo stil als in je eigen woonkamer.”

Langer houdbaar = minder verspilling

Innovaties in koeling, bijvoorbeeld door een ononderbroken koelketen te installeren op de vissersschepen, verlengt de houdbaarheid van de verse vis met 2-3 dagen. “Dat scheelt verspilling in de supermarkt. De grootste uitdaging is om de vis zo snel mogelijk na de vangst tot 0 graden af te koelen. Vijftien minuten sneller naar 0 graden direct na de vangst kan een vis dagen langer houdbaar maken.”

En wat vindt de vis er zelf van?

Een onderwerp dat hiermee nog niet is besproken is dierenwelzijn. Wordt een vis ook liever gevangen op de MDV-1 dan op een ouderwetse kotter? “Eerlijk gezegd is onderzoek naar dodingsmethoden nog een onontgonnen terrein in de visserij. Momenteel wordt de vis verdoofd in ijswater voordat hij levend gestript wordt. Dat is de standaardmanier. We weten nog niet of - en hoe - deze dodingsmethode beter, of diervriendelijker kan.”

Wat Stichting MDV wel weet is dat de Immanuel tot nieuw elan heeft geleid in de Nederlandse visserijsector. “Je vangt er niet meer vis mee, maar je maakt wel veel minder kosten om dezelfde hoeveelheid vis te vangen. Dat slaat aan.” 



Geef een reactie



Opgezet door
Procesbegeleider energietransitie

Praat ook mee