De opkomst van duurzaam en eerlijk leer

artikel
Gepubliceerd op 13-01-16, door Frans Tilstra

Waarom is er zoveel aandacht voor duurzaam textiel, maar zo weinig voor duurzaam leer? Waarom heeft bont zo’n slecht imago, maar is leer boven elke twijfel verheven? Bijna niemand weet onder welke omstandigheden 'echt leer' is geproduceerd. Gelukkig onderneemt een groeiende groep bedrijven actie om duurzamer en eerlijker leer te maken en te verkopen.

In Nederlandse winkels worden leren jassen, tassen, schoenen en talloze andere prachtige artikelen verkocht waarvan niemand precies weet wat de herkomst van het leer is. Honderd jaar geleden had Nederland zelf een bloeiende leerindustrie. Tegenwoordig zijn China, Italië, India en Brazilië de grote leerleveranciers. Huiden en dieren worden over de hele wereld verscheept. Traceren is zeer moeilijk.

Problemen

Toch weten we best welke problemen zich afspelen in de internationale leerindustrie. Veel dieren die eindigen in leren producten hebben een miserabel leven gehad en een nog miserabeler dood. Looien vergt veel energie, zout, zware metalen en ook water, dat in veel lagelonenlanden ongezuiverd in de natuur wordt geloosd.

In veel landen werken volwassenen – en soms ook kinderen – in slechte omstandigheden voor een karig loon. En de leerindustrie levert veel afval op, ook na de gebruiksfase, dat we nog niet goed kunnen recyclen.

Bewustzijn

Daarom moeten we kritischer worden op de manier waarop leren producten zijn gemaakt. Toen MVO Nederland in 2013 startte met het IMVO netwerk Leer constateerden we dat duurzame initiatieven nog niet breed gedragen worden in de sector. Ondernemers en experts zelf hadden een selectieve aandacht voor milieurisico’s.

Inmiddels zien we een groeiend bewustzijn onder consumenten, merken én producenten over alle MVO-risico’s. Ook vanuit de politiek is er meer aandacht voor duurzaam en fair leer, bijvoorbeeld bij het opstellen van de IMVO-sectorconvenanten en bij ambassades in leerproducerende landen.

Voorbeelden

Er zijn steeds meer initiatieven te noemen die deze trend bevestigen. Zo verkoopt het Amsterdamse MYUZE alleen volledig traceerbaar leer van biologisch gehouden koeien. En in Heeten staat het eerste BREEAM-NL 4-sterren duurzame slachthuis van Nederland. Om het stressvolle vervoer van dieren te beperken, is het mobiele slachthuis een exportwaardig idee. Huidenhandelaar OUKRO werkt hard aan het verminderen van transportbewegingen en gebruik van zout.

Ook op het gebied van looien zijn er veel positieve ontwikkelingen te melden. im | tanning levert over de hele wereld looi-installaties die energieverbruik verminderen en vervuiling tegengaan. De Nederlandse chemicaliënleverancier Smit & zoon levert formaldehydevrije looimiddelen.

Concurrent Stahl levert een looimiddel dat minder chemicaliën, zout en water gebruikt en chroomvrij leer oplevert. ESBECO is een van de grote leveranciers die chroomvrij leer gebruiken voor ceintuurs, schoenen en tassen. Volledig biologisch afbreekbaar kan ook, zoals Rompa Leder bewijst.

Veel leer wordt verwerkt in ateliers over de hele wereld waar arbeiders een eerlijk loon verdienen, zoals die van O My Bag (India, winnaar Sustainable Leather Award), Oliberté (Ethiopië), Gundara (Afghanistan), Traced Goods (Nepal), MYOMY (India), Tahoua (Niger, Mali) en Tuyu (Bangladesh).

Er zijn ook steeds meer designers en merken die met duurzaam leer werken: Nienke Hoogvliet (leer van visafval), Hans Ubbink en G-Star bijvoorbeeld. En bij opleidingsinstituut SLEM in Waalwijk experimenteren studenten met efficiëntere snijmethoden en duurzaam design.

Kritische blik

Ondertussen krijgen consumenten een kritische blik op de sector via Rank a Brand en Shoestainable.

Als je van je leren product af wil, groeit er uit je OAT Shoe een bloem en je oude bank wordt een tas van Naomi Rachel Timan, Tas By As of XOFA. Laimböck heeft een serie patchwork-handschoenen op de markt gebracht van versneden handschoenen met kleine foutjes, die normaal op de afvalberg terecht zouden komen.

Studio Roex maakt van leervezels een alternatief voor hout en plastic, EcoDomo vervezelt oud leer tot nieuw leer per strekkende meter en ook de Britse universiteit Loughborough is bezig uit te vinden hoe je leer het beste recyclet.

We kunnen dus niet meer zeggen dat duurzaam leer een onbekend fenomeen is. Er zijn genoeg bedrijven die er al succes mee boeken. Aan de slag dus. Meer weten? Neem gerust contact op: f.tilstra@mvonederland.nl, of lees de factsheet over ons bedrijvennetwerk.



Geef een reactie