Corruptie, wat kan je doen?

artikel
Gepubliceerd op 08-02-17, door Monique Boere

Of je nu zaken doet in Roemenië, Kenia, Oeganda, Bangladesh, Myanmar, India of Colombia*, je komt er onvermijdelijk mee in aanraking: corruptie. Geen prettige situatie en het kost je veel geld. Wat kan je er tegen doen? Hier wat tips.

Waarom eigenlijk niet?

Nog even op een rij waarom je corruptie beter kan omzeilen: Corruptie is strafbaar, het kan je veel geld kosten en als je eenmaal in een schimmige situatie bent beland, is het lastig om er weer uit te komen. Bij een volgende transactie wordt vaak weer hetzelfde gedrag (of meer) verwacht. Daarnaast heeft het allerlei negatieve effecten in het land zelf. Zo vergroot het inkomens- en welvaartsverschillen, verstoort het het publieke vertrouwen en kost het de samenleving veel geld. Betaling van steekpenningen verstoort eerlijke concurrentie en verhoogt de kosten. En zo zijn er meer nadelen te noemen.  

Tips:

  • Selecteer je partners zorgvuldig

Het grootste deel van omkoping vindt plaats via lokale agenten of tussenpersonen, die vaak in dienst zijn van een buitenlands bedrijf en/of nauwe banden hebben met lokale overheden. Door samenwerking met een eigen betrouwbare tussenpersoon, die het land of de sector goed kent, maak je meer kans om corrupte ambtenaren of bedrijven te omzeilen. Bedenk wel dat je ook verantwoordelijk bent voor het handelen van je eigen tussenpersoon. Een goede screening is dus raadzaam. En maak heldere afspraken over wat toelaatbaar is.

  • Goede voorbereiding

Zorg dat je kennis hebt over de cultuur en van de gebruiken en normen ten aanzien van giften en gastvrijheid. Er bestaat geen blauwdruk van wat in bepaalde landen wél kan en mag, en wat niet. Wat in het ene land als gebruikelijk wordt ervaren kan in een ander land een strafbare handeling opleveren, met alle gevolgen van dien.

  • Ook bij de douane: goede voorbereiding

Het passeren van de douane is een berucht moment waarbij (uitlokking van) corruptie zich voor kan doen. Een gepubliceerde gedragscode, een anticorruptie verklaring op bedrijfspapier of een contract met de handtekening van een hooggeplaatste ambtenaar kan helpen om de douane redelijk ongestoord te passeren. Als je systematisch problemen hebt met een bepaalde douanepost, kan de Nederlandse ambassade hulp bieden. Ook digitale gegevensuitwisseling van documenten helpt: het leidt tot minder of geen fysieke interactie en verkleint daardoor de kans op uitlokking van corruptie.

  • Werk samen met andere bedrijven en ambassades

Samenwerking tussen bedrijven helpt enorm bij het tegengaan van corruptie. De beste informatiebron is immers een collega die eerder te maken heeft gehad met de betreffende overheid. Mogelijk weet hij hoe corrupte ambtenaren te omzeilen of hoe hen te overtuigen dat steekpenningen uitlokken geen zin heeft. De Nederlandse ambassades kunnen hierbij helpen.

  • Zorg voor een open bedrijfscultuur

Transparantie is de grootste vijand van corruptie. Zorg dat medewerkers zich vrij voelen om dilemma’s voor te leggen en maak duidelijk wat toelaatbaar is.

  • Geduld

Tot slot een oplossing van ondernemer Robert van Kats, die moest betalen om een container uit de Nigeriaanse haven te krijgen: “Onze remedie? Geduld. We hebben net zo lang gewacht totdat ze de container zelf weg wilden hebben. De torenhoge rekening die we vervolgens kregen hebben we niet betaald. We kregen rond diezelfde tijd extra rekeningen die niet conform offerte en afspraken waren; die hadden er ongetwijfeld mee te maken. Wij hebben niks extra's betaald en uiteindelijk is het gelukt om de containers weg te krijgen. Maar goed, je hebt dus geduld nodig en dit soort dingen vertraagt de uitvoering van je plannen.”

Meer tips en informatie is te vinden in de publicatie Eerlijk zakendoen zonder corruptie. Ook op de website van MVO Nederland staan tips en handige links

* In vrijwel alle landen waar wij zaken doen zijn er meldingen van corruptie. Op de MVO risicochecker kan je bekijken hoeveel meldingen er zijn per land, volgens internationale bronnen. Check de wereldkaart en selecteer op eerlijkzakendoen/corruptie.



Geef een reactie



Opgezet door
Communicatiemanager internationaal MVO

Praat ook mee